Wat kost een te korte turnaround (rusttijd) op de filmset?

Een turnaround is te kort als de rusttijd tussen twee werkdagen onder het afgesproken minimum blijft. Volgens het FijnWeekend Commercial Producenten Akkoord, de afspraken voor Nederlandse commercialshoots, is dat minimum 10 uur, gerekend van aankomst op de standplaats of in het hotel tot vertrek de volgende dag. Elk uur dat ontbreekt betaalt 150% van je uurtarief, bovenop de dag. Na vijf werkdagen moet de rust 58 uur zijn, en liggen de twee vrije dagen verspreid over de week, dan geldt per vrije dag 34 uur. De Leidraad voor de film- en AV-sector noemt ook 10 uur en een weekend van 48 uur, maar verbindt er geen sanctie aan.

De regels van het akkoord komen uit versie 1.7 van 15 november 2023, nog steeds de versie op de akkoordpagina. Citaten zijn letterlijk overgenomen. Fijn Weekend is de crew-belangenvereniging die het akkoord heeft gesloten, en het heeft niets te maken met de speelfilm met dezelfde naam uit 2023. De werkdag zelf, met de overurenschijven, staat in het artikel over overuren.

Welke regels bepalen de turnaround voor Nederlandse filmcrew?

Twee documenten uit de sector, want voor freelancers regelt de wet het niet. Het antwoord van de overheid is kort: "Er zijn geen regels voor werktijden en rusttijden voor u als zzp'er", met een uitzondering als er een gezagsverhouding is (Rijksoverheid). Werk je als zzp'er, dan gelden de rustregels uit het akkoord of uit je contract.

Het eerste document is artikel 5 van het FijnWeekend akkoord. Dat geldt voor commercials bij een producent die het heeft ondertekend. De Voorwaarden Fictie van Fijn Weekend uit april 2026 nemen dat artikel woordelijk over voor drama. Het tweede is de Leidraad veilig en gezond werken AV-sector, versie 2.0 van december 2025, die voor de hele film- en AV-sector geldt. Volgens het colofon is hij "als redelijke norm" opgesteld door vertegenwoordigers van de producenten, met inbreng van de partijen aan de fairPACCT Ketentafel, waaronder Fijn Weekend en de Kunstenbond.

Hoe meet je de turnaround volgens het FijnWeekend akkoord?

De rusttijd loopt van het moment dat je terug bent tot het moment dat je weer vertrekt. Artikel 5.1: "Turnaround is de rusttijd van minimaal 10 uur tussen de aankomst standplaats (zoals benoemd onder 8.1), een facilitair bedrijf of hotel én het vertrek de volgende dag van standplaats, een facilitair bedrijf of hotel voor dezelfde productie."

De standplaats is de uitvalsbasis die producent en crewlid vooraf afspreken. Is er geen standplaats vastgesteld, dan is het kantoor van de opdrachtgever de standplaats (artikel 8.1). Reizen tussen standplaats en set is werktijd volgens de uit-en-thuisregel (8.2), dus je rust begint pas als je terug bent op de standplaats. Woon je ver weg, dan gaat je eigen reis naar huis nog van die 10 uur af.

De toeslag staat los van de werkdag: "Turnaround-toeslaguren staan dus los van de gewerkte uren tijdens de dag ervoor en erna." Een te korte rust wordt als aparte post betaald. De volgende dag wordt er niet korter door en het telt niet als overuren.

Wat kost een te korte turnaround?

Elk uur onder de 10 kost 150% van het uurtarief, en dat uurtarief is een tiende van je dagtarief. Artikel 5.1a: "Elk uur minder dan 10 uur rusttijd wordt tegen 150% van de uurprijs in rekening gebracht." Bij een dagtarief van €500 is dat €75 per ontbrekend uur.

Neem een dinsdag waarop je om 23:00 terug bent op de standplaats, met een call op woensdag waarvoor je om 07:00 weer vertrekt. Je rust dan 8 uur. De woensdag zelf is een gewone dag van 10 uur:

Hoe lang is de weekend turnaround?

Na elke vijfde werkdag moet je minimaal 58 uur rust hebben. Artikel 5.2 noemt dat "de weekendrust van minimaal 58 uur (48 uur + 10 uur turnaround)", op dezelfde manier gemeten, van aankomst na de vijfde werkdag tot vertrek voor de volgende. Ook hier kost elk uur onder de 58 150% (5.2a).

Neem een week van maandag tot en met vrijdag waarin de vrijdag uitloopt en je pas zaterdag om 02:00 terug bent. Voor de call op maandag vertrek je om 06:00. Van zaterdag 02:00 tot maandag 06:00 is 52 uur, 6 uur minder dan 58:

Zes uur weekendrust te weinig levert op maandag bijna een extra dagtarief op. De gratis rekentool van Fijn Weekend past het akkoord toe "behalve weekend-turnaround ivm technische restricties", dus met die tool reken je deze post zelf uit.

Wat als de twee vrije dagen verspreid over de week liggen?

Dan moet elke vrije dag 34 uur rust opleveren, 24 plus de gewone 10. Artikel 5.2: "Wanneer 2 vrije dagen worden verdeeld over een week, dan moet elke vrije dag minimaal 34 uur bedragen (24 uur + 10 uur turnaround)." Het akkoord noemt geen apart tarief voor een te korte vrije dag. Het voorbeeld hieronder past de 150% uit artikel 5.2a toe op elk ontbrekend uur.

Neem een week met donderdag vrij. Woensdag ben je om 22:00 terug op de standplaats en vrijdag vertrek je om 06:00. Dat is 32 uur, 2 uur minder dan 34:

Wat gebeurt er als de weekendrust korter is dan 48 uur?

Dan telt de onderbreking niet meer als weekend. Artikel 5.2c: "Wanneer de Weekend Turnaround minder dan 48 uur blijkt, dan wordt de dag waarop het werk plaatsvindt, een 6e dag of zelfs een 7e dag." Volgens artikel 1.3 betaalt een 6e dag 150% van het dagtarief en een 7e dag 200%, en zo'n dag mag alleen worden ingepland "na instemming vooraf van crewlid". Het akkoord zegt niet of de toeslag voor de 58 uur uit 5.2a dan ook nog bovenop komt. Spreek dat voor de shoot af met de producent.

Wat zegt de Leidraad van de sector over rusttijd?

De Leidraad noemt dezelfde 10 uur, maar zonder reistijd. Hij voegt een grens van 14 uur en een aankondigingstermijn toe, en hij kent geen sanctie. Uitgangspunt 23: "Deze rusttijd ('Turnaround tijd') bedraagt minimaal 10 uur. De Turnaround tijd omvat geen Reistijd of Reisdag." Hij geldt waar de producent "Werkdagen en werktijden bepaalt". Naast elkaar:

Duurt de reis van het afgesproken vertrekpunt naar de locatie meer dan een uur en lukt de turnaround daardoor niet, dan verwacht de Leidraad dat de producent zorgt voor "een Hotelovernachting of een aangepaste Call" (25).

Fijn Weekend wees bij de presentatie van de Leidraad al op de ontbrekende sanctie. De vereniging schreef dat het bij de Leidraad "betreft het uitgangspunten en staan er geen (financiële) consequenties voor overschrijdingen in beschreven. Die drempels moet je, net als nu eigenlijk, zelf opwerpen en vast laten leggen in je contract" (Fijn Weekend). Bij een productie die het akkoord niet heeft ondertekend, krijg je alleen een toeslag voor te korte rust als die in je offerte of deal memo staat.

Hoe gaat CrewShift om met turnaround?

Op een project met de Fijn Weekend werkregels meet CrewShift de rust van de ene keer uitklokken tot de volgende keer inklokken, en voegt het een turnaroundpost toe tegen 150% per ontbrekend uur: 10 uur tussen werkdagen, 34 rond één losse vrije dag, en 58 als op vijf aaneengesloten werkdagen twee of meer vrije dagen volgen. De drie tabellen hierboven zijn wat de rekenmodule voor die kloktijden teruggeeft. Crewlid en producent zien dezelfde specificatie, en een producent die planningsscenario's vergelijkt, ziet de turnaroundtoeslagen van een geplande planning terug in de kostenraming. De conflictcheck in de planning kijkt alleen naar overlappende boekingen en waarschuwt dus niet voor te korte rust. In het helpartikel over de berekening staan de instellingen, en de PDF van het akkoord blijft de bindende tekst.